Spor müsabakalarında şarta girmek hakkında İslam’ın hükmü nedir?

2014/02/25
Soru
İslam’ın şarta girmek hususunda hükmünün ne olduğunu bilmek istiyorum. Spor müsabakalarında (at yarışı, futbol, tenis vb.) kendi paramla şarta girmem caiz midir?

Müsabaka tarafları her kim mağlup olursa galip tarafa bir şey vermeli veya onun için bir iş yapmalıdır diye bir karar alırlarsa, bu anlamıyla müsabakada şarta girmek haramdır. Aynı şekilde taraftarların birbirleriyle şarta girmesi de haramdır. Elbette bu haram hüküm at yarışı ve ok atma müsabakalarına katılanlar için geçerli değildir.[1] Aynı şekilde devlet, bir organ, müessese veya üçüncü bir şahıs tarafından müsabakada kazanan tarafa hediye, ödül veya başka bir sıfatla bir mal verilirse, bu şarta girmek sayılmaz ve bir sakınca taşımaz. Ama ilk başta müsabaka masraflarını karşılamak için taraflardan bir ücret alınırsa ve en sonda da onun bir kısmı ödül için kullanılırsa, ödül mağlup tarafın malından alındığından bu şarta girmek ve haram olur.[2] Bazı taklit mercileri şarta girmede malî ve manevî şarta girmek arasında bir fark gözetmemiştir. Onlara göre hatta bir müsabakada her kim mağlup olursa galip şahsın ölüleri için bir cüz Kur’an okumalıdır diye şarta girilse bile bu şart sakınca taşır.[3] Ama bazı taklit mercileri de manevî şartların sakıncasız olduğunu söylemektedir.[4] Ama taraflar şarta girmede ciddi olmazlarsa, müsabaka için uyulması gereken bir şart koymazlarsa, sadece eğlence ve şaka olsun diye bir karar alırlarsa ve kendilerini ona onu yerine getirmeye mecbur bilmezlerse, gerçekte şarta girmiş sayılmazlar ve bu herhangi bir sakınca taşımaz.

Ayetullah Mehdi Hadevi Tahrani’nin (ömrü uzun olsun)Yanıtı:

1. At yarışı, fil yarışı ve yayla ok atma müsabakalarında şarta girmek caizdir.

2. Modern silahlarla kurşun sıkmak veya el bombası atmak gibi savaşa hazırlanmayı sağlayan müsabakalarda şarta girmek caizdir.

3. Kazanıldığında İslam ülkesinin yücelmesine veya Müslüman birey veyahut toplumun menfaat elde etmesine neden olan spor müsabakalarında şarta girmek caizdir.

4. İhtiyat olarak ikinci kısım ile yani savaşa hazırlanmayı sağlayan müsabakalar ile yetinmek gerekir ve ihtiyata bundan daha yakın olan ise sadece birinci hususta şarta girmektir.

5. Köpek yarışı veya horoz dövüşü gibi ilk üç kısmın özelliklerini barındırmayan müsabakalarda şarta girmek haram ve geçersizdir.

6. Şarta girmekten maksat, bir müsabakaya katılanlar arasındaki şarta girmek veya üçüncü bir şahıs tarafından onlara ödül verilmesidir. Dışarıda olan şahısların netice hakkında şarta girmesi ise mutlak surette caiz değildir ve anlaşıldığı kadarıyla asıl soru da bu hususla ilgilidir.      
--------------
[1] Bkz: İmam Humeyni, Tevzihü’l-Mesail, (el-Mahşi), c. 2, s. 962, Müessesetü’n-Neşri’l-İslamî, et-Tabaa’s-Samine, Kum, 1424 k; Mahmudî, Seyid Muhsin, Mesail-i Cedid Ez Didgah-ı Ulema ve Meraci’ Taklid, c. 1, s. 107, İntişarat-ı İlmî Ferhengi Sahibi’z-Zaman, çap. 14, zımıstan 1384; İstiftaat-ı Meraci’ der sayt-ı defater işan.

http://www.sistani.org/local.php?modules=nav&nid=5&cid=932

[2] Bkz: Ayetullah Behçet’in bürosunun sitesinde yer alan fetvaları:

http://www.mt-bahjat.com/index.php?option=com_content&task=view&id=130&Itemid=56

Ayetullah Mekarim Şirazi’nin bürosunun sitesinde yer alan fetvaları:

http://www.makaremshirazi.org/persian/estefta/index.php

[3] Ayetullah Mekarim Şirazi’nin bürosunun sitesinde yer alan fetvaları:

 http://www.makaremshirazi.org/persian/estefta/index.php

[4] Ayetullah Sistani’nin bürosunun sitesinde yer alan fetvaları:

http://www.sistani.org/local.php?modules=nav&nid=5&cid=932

Ayrıntılı Cevap
Bu sorunun ayrıntılı cevabı yoktur.

Yeni Makale ve Video öğeleri

Yeni Kitaplar