Allah’ı tanıma hissini güçlendirmenin yolları nedir?

2014/03/14
Soru
Allah’ı tanıma hissini güçlendirmenin yolları nedir?

Allah’ı tanıma hissinden maksat insanın Allah’a olan fıtri ve batini yönelişidir. Bu his insanın içinden gelen bir çağrıdır ve fıtrattan başka bir sebebi yoktur.

 

İnsanda bir eğitim ve öğretim olmadan Allah’a yöneliş hissinin varlığı bu hissin fıtri yani yaratılıştan kaynaklandığının belirtisidir. Elbette insanın bu fıtri hissi insandaki diğer hisler gibi özel şartlarda uyanır ve kendini gösterir.

 

Allah’a yöneliş hissinin güçlenmesi için aşağılık eğilimler, hayvani güdüler ve gündelik iştigaller gibi engellerden uzaklaşmak gerekir. Yine dini emirlere amel etmek, Kur’an-ı  Kerim ayetlerinden ve Peygamber (s.a.a) ve Ehl-i Beyt İmamlarının (a.s) sözlerinden ilham almak bu hissi daha fazla kendimizde geliştirmemize yardım eder.

Ayrıntılı Cevap

Allah’a tanıma hissi insanın iç ve fıtratından (yaratılışından) kaynaklanan histir. Bu içten kaynaklanan bir çağrıdır ve fıtrattan başka bir sebebi yoktur. Bu yöneliş bir eğitim olmadan insanda oluşur ve buluğ çağına erdiğinde daha bir belirginleşir.

İnsanda bir eğitim ve öğretim olmadan Allah’a yöneliş hissinin varlığı bu hissin fıtri yani yaratılıştan kaynaklandığının belirtisidir. Yine şunu gösterir ki bu his özel bir takım şartlarda uyanır ve kendini gösterir. [1]

Elbette tabii ve fıtri hislerin eğitim ve öğretime ihtiyaç duymadığından maksat bu hislerin oluşumunda bir eğitimcinin varlığının gerekmediği anlamındadır. Ancak şunu kabul etmek gerekir ki bu tür eğilim ve hislerden doğru şekilde yararlanmak ve sapmasını önlemek için bilici eğitimcilere ihtiyaç duyar.[2] Bazen maddi zevklere dalmak ve yüce insani değerlerden gaflet etmek bu yüce hissin insanda zayıflamasına sebep olur, fakat hiçbir zaman bu his insanda sönmez ve yok olmaz. Örneğin zorluklar ve sıkıntılarda bu hissin üzerindeki gölgeler bertaraf olur ve diri ve sağlam bir his olarak insanın ruhuna egemen olur. Çünkü zorluklar, sıkıntılar ve musibetler insanı gaflet uykusundan uyandıran ve gönlün üzerine çöken töz, dumanı ve pasları silip temizleyen güçlü etkenler arasındadırlar. Böylece durumlarda ortam insanın yaratılışında yer alan Allah’a yöneliş hissinin devreye geçmesine hazırlıklı olur ve kişi gönülden Allah’ı anar ve ona yönelir.[3]

Kısacası insanda yer alan Allah’a yöneliş hissinin güçlendirmenin bir çok yolları vardır ki biz bunlardan bazılarına işaret ediyoruz.

1-     Kur’an ayetleri Peygamber ve İmamların sözlerine dayalı dini emirlere amel etmek

2-     Hayvani eğilimler ve maddi uğraşılar gibi insanın Allah’ı tanımasına engel olan faktörleri ortadan kaldırmak. Çünkü nefsin isteklerine uymak imanın zayıflamasına sebep olur. Kötülüklere emir eden nefsin emirlerinin altına girip madde ötesi eğilimlerin gereklerini dikkate almadan kör körüne bu isteklere boyun eğen bir kişinin imandan uzaklaşması kesindir.[4]

3-     Gafletlerden kurtulup kalbin teveccühünü sağlamak

Miraç hadisinde şöyle nakledilmiştir:

“Allah Teala Peygamber’e şöyle buyurdular: Ey Muhammed kendi himmet ve çabanı bir noktada odakla ve dilini eşit konuşmaya yönelt, vücudunu uyanık tut ve asla gaflete dalma! Benden gaflet edenin hangi vadide helak olduğu benim için bir önem taşımaz.”[5]

Yüce Allah’ın emri şudur ki eğer Allah’ın yadı, insanın kalbinde olmazsa gerçekte o kalp ölmüştür. İnsani hayat Allah’ı anmaya bağlıdır. Eğer bir kimse Allah’ı anmazsa insani hayattan mahrum olur. İnsanın diriliği bir anlığına bile olsun Allah’ı unutmamasına bağlıdır. Çünkü Allah’ı unuttuğu süre içerisinde o gerçekte ölmüş sayılır. Böylece gaflete dalmak insanın helak oluşunun asıl sebebidir.[6] Bunu dikkate alarak şöyle diyebiliriz ki insan Allah’ı anarak ve gafletten uzak durarak kendisindeki Allah’a yöneliş hissini takviye edebilir.

-----------
[1] Subhani, Cafer, İman ve asar-i sazende an, s. 25-30 Muessese-i İmam Sadik yay. 2.

askı, Subhani, Cafer, Akaid İslami der pertovi Kur’an hadis ve akl s. 9

[2] Subhani, Cafer, Akaid İslami der pertovi Kur’an hadis ve akl s. 9

[3] Subhani, Cafer, İman ve asar-i sazende an, s. 32; Mekarim Şirazi, Nasir, Tefsir-i

umune, c. 16 s. 340-341 Daru’l-Kutub el-İsamiye yay.

[4] Mebani Revişha ve ehdaf-i terbiyeti der sehife-i Seccadiye s. 9 Misbah-i Yezdi,

uhammed Taki, Ahlak der Kur’an, Muhammed Huseyn İskenderinin kalemiyle, c. 1 s. 196-

09 Muesses-i Amuzuşi İmam Humeyni Yay. 5. baskı

[5] Deylemi, Hasan b. Hasan İrşadu’l-Kulub, c. 1 s. 205

[6] Misbah-i Yezdi, Muhammed Taki, Derk Mehzer-i Huda; Misbah-i Yezdi, Muhammed

aki, Rahiyan-i kuyu dust, s. 250 - 251 Muesses-i Amuzuşi İmam Humeyni Yay. 3. baskı

Yeni Makale ve Video öğeleri