Cemaat imamı rekâtların sayısında hata yaparsa cemaatin görevi nedir?

2014/04/12
Soru
Eğer cemaat imamı kaçıncı rekâtta olduğunu unutursa vazife nedir? Bir kaç gün önce yatsı namazını kılarken imam üçüncü rekâtta teşehhüd okumaya başladı. Cemaatten bazıları “Sunhanellah” dedilerse de imam farkına varmadı. Sonunda namaz kılanlardan birisi dayanamayıp “bu üçüncü rekâttır” diye bağırdı. İmam ise yüzünü kıbleden çevirip “doğru mu söylüyorsun” diye cevap verdi, sonra ayağa kalkıp 4. rekatı kılıp namazı bitirdi. Bu durumda hüküm nedir ve ne yapmak gerekir. Başka bir deyişle cemaat imamı, rekâtların sayısında hata yaparsa cemaatin görevi nedir?
Bu sorunun kısa cevabı yoktur. Ayrıntılı cevap seçeneğini tıklayınız.
Ayrıntılı Cevap

Eğer cemaat imamı raketlerin sayısında şüphe ederse veya namazı yanlış kılarsa ve cemaat rekâtların sayısında şüphe etmezlerse cemaat imamına rekatların sayısını bildirmek zorundalar.[1] Ancak bu bildirme namazı batıl etmeyecek şekilde olmalıdır. Bu bildirme örneğin, elle işaret ederek veya “Allah-u Ekber” zikri veya başka bir zikirle olmalıdır. Ama cemaatten biri namaz halinde, imamı uyarmak için konuşursa konuşan kişi kendi namazını batıl etmiş olur. Aynı şekilde cemaat imamı konuşursa veya yüzünü kıbleden çevirirse onunda namazı batıl olur. Cemaat imamı, cemaatin zikirle yaptığı uyarılarla hatasını anlarsa hatasını gidermeli ve namazına devam etmelidir. Bu durumda namazı doğru olur. Namazını yeniden kılmasına veya ihtiyat namazı kılmasına gerek yoktur.[2] Ama cemaatin uyarmasına rağmen imam yanlışını anlamazsa cemaatin bu hususta görevi kendi namazlarını doğru şekilde bitirmeleridir. Bu durumda cemaatin namazlarının geri kalan kısmı furada olur. İmamın namazını yanlış kılması onların namazını batıl etmez.

Kısacası eğer cemaat, imamın namazının yanlış ve batıl olduğunu anlarsa kendi namazını batıl edemez.

Aşağıda bu konuyla ilgili bazı taklit mercii müçtehitlerin fetvalarını getirdik.

Hz. Ayetullah-ul Uzma Hamanei’nin bürosunun cevabı: Böyle bir şey olursa yanlışlıkla konuşan kimsenin görevi -eğer kasır cahil olursa- yersiz konuştuğu için iki sahiv secdesi yerine getirmesi gerekir. İmam cemaat arkasını kıbleye dönerse namazı batıl olur, bu durumda cemaat niyetini furadaya çevirmelidir.

Hz. Ayetullah-ul Uzma Behçet’in bürosunun cevabı: İmam şüphesinin gidermek için cemaatin uyarısını dikkate alabilir. Cemaat ise örnekte olduğu gibi “Bihavlillah” demekle imamı uyarabilir.

Hz. Ayetullah-ul Uzma Mekarim Şirazi’nin bürosunun cevabı: Bilerek konuşmuş olsalar, namazları batıldır ve yeniden kılmaları gerekir.

Hz. Ayetullah-ul Uzma Fazıl Lenkerani’nin bürosunun cevabı:

Cemaat namazında imam veya me'mumdan biri şüphe eder, diğeride şüphede değilse ve imamı uyarabilirse imam me'mumun bilgisine göre hareket edebilir ve namaz sahihtir. Ama soruya göre üçüncü rekatta olduğunu söyleyen me'mumla imamın cemaat namazları batıl olmuştur, diğerlerinin ise namazı sahihtir.

--------------
[1] - Tevzih-ul Mesail-i Meraci, mesele: 1192

[2] - a.g. e.

Yeni Makale ve Video öğeleri

Yeni Kitaplar

  • El Mizan Tefsiri c.2

    el-Mîzan gibi çok yönlü bir tefsiri okumanın Kur'ân-ı Kerim'in anlaşılması ve ta ...
  • Dinî Eğitim

    Dinî eğitim, bir dinin muteber önermelerini başka kişilere, bunlara amel ve görüş olarak bağlana ...